Edukator w przyszłości musi nauczyć się zamieniać tradycyjne, nudne, przegadywane zajęcia w spotkania szczególne, doniosłe, osobliwie ważne. Przyszli wychowawcy powinni zachęcać młodzież i dzieci do samodzielnego, bez przymusowego kształcenia zajęciami poruszającymi, czasem smutnymi, ekscytującymi, ale odczuwanymi jako nietuzinkowe, piękne. Nauczyciel powinien umieć wyczarować, zwłaszcza w języku obcym, który nie jest przecież łatwy do przyswojenia, zajęcia interesujące, zabawne, będące swoistą przygodą dla uczniów, w bardziej strawnej, łatwiejszej formie. Ten kreator ludzkich osobowości, jakim właściwie jest nauczyciel powinien wiedzieć jak ową wiedzę zaprezentować, czy zaoferować zamiast przekazać, podać przelać, wyuczyć.'
Małgorzata Sara, sekcja angielska
Nauczyciel na miarę XXI wieku powinien przyjąć rolę przewodnika ucznia, a nie jego nieomylnej wyroczni. Nauczyciel powinien wskazywać drogę, a nie narzucać ją swoim uczniom. A przede wszystkim nauczyć ich zdobywania wiedzy, nie tylko uczenia się.'
Małgorzata Sara, sekcja angielska
Według mnie zawód nauczyciela powinien być świadomym wyborem każdego, kto się na niego zdecyduje. To musi być powołanie, a nie przypadek, przez który dana osoba po czasie spostrzega, że pracuje w szkole, jest nauczycielem jednak nie bardzo wie, dlaczego.
Katarzyna Wolak, sekcja angielska
Nauczyciel nie będzie tylko i wyłącznie osobą, która uczy danego przedmiotu i próbuje wypełnić umysły uczniów suchymi faktami. Koniec z wkuwaniem! To właśnie on pokaże, jak naukę zdobytą w czasie lekcji wykorzystać w prawdziwym życiu. Jego misją do spełnienia będzie zmazania niechlubnego przekonania, że szkoła nie potrafi przygotować uczniów do życia.'
Jarosław Terelak, sekcja angielska
Druga ważna rzecz, to prawidłowe przygotowanie uczniów do życia w nowym świecie. Nauka to nie tylko nauczanie przedmiotu, ale to nauczanie pewności siebie, współzawodnictwa, kreatywności, myślenia i umiejętności samodzielnego uczenia się i używania materiałów naukowych. W dobie szybkiego rozwoju są to niezbędne umiejętności. Dobry nauczyciel to dla ucznia dobry start w życie.
Robert Kościk, sekcja angielska
Radosne podejście do nauczania będzie charakteryzować tego, który chce i lubi uczyć. Nie powinien podejmować się pracy z dziećmi i młodzieżą ten, komu przebywanie z młodymi nie przynosi satysfakcji. Warto również wspomnieć, że uczenie jest do pewnego stopnia sztuką. Tak jak w innych dziedzinach twórczości ludzkiej, tak i tu mogą działać różnego stopnia artyści: geniusze, mistrzowie, ale niestety także i powielacze. Aby nauczyciel był artystą wysokiej klasy, powinien wsłuchiwać się w propozycje swoich uczniów.'
Adriana Masłowska, sekcja angielska
Lansowany obecnie model to 'refleksyjny praktyk' (wie, jak co zrobić, przemyślał i umie tego nauczyć swoich uczniów) oraz, chyba najważniejszy, 'pomysłowy prezenter', który sięga do każdego zasobu wiedzy, zarówno akademickiej teorii, jak i metod wypracowanych przez praktyków. Nauczyciel taki daje odczuć uczniom, że oni są ważni, a nawet niezastąpieni jako współuczestnicy lekcji. "Chodzi o to, aby obie strony były współtwórcami a nie pionkami w rękach partnera'. Kwestia ta stanowi całkowity odwrót od tradycyjnego modelu lekcji, w którym to nauczyciel był najważniejszą osobą. Obecnie koncentruje się on na osobie ucznia, pozwalając mu na samodzielność i autonomię. Nauczyciel przyjmuje rolę eksperta, osoby biegle posługującej się językiem, udzielającej pomocy i wsparcia. Jest on uważnym słuchaczem i obserwatorem, doradcą i przewodnikiem’.
Sylwia Bednarczuk, sekcja angielska
Nie starajmy się na siłę stać postaciami na miarę XXI wieku. Starajmy się jak najlepiej przekazać wiedzę, którą posiadamy młodemu pokoleniu. Byśmy mieli satysfakcję z tego, co robimy. Byśmy byli pewni tego, że zrobiliśmy wszystko, co w naszej mocy’.
Marta Dawidowicz, sekcja angielska
Ciągle zmieniający się
świat stawia ludzi wobec nowych, nieprzewidywalnych wyzwań. Aby sobie z nimi
poradzić, nie wystarczy już wiedza encyklopedyczna, typu: Co?, Kto?, Kiedy?.
Potrzebna jest wiedza metody - Jak?
Dostępność informacji stawia
pod znakiem zapytania istotę zawodu nauczycielskiego. Czy nauczyciel języka
jest i będzie w ogóle potrzebny w dobie interaktywnych programów komputerowych?
Odpowiedź brzmi: tak, ale... Nauczyciel nie może już opierać swojego statusu
zawodowego i autorytetu wyłącznie na znajomości języka; równie istotna staje
się jego umiejętność pomocy w uczeniu się, w wypracowaniu strategii uczenia
się. Źródłem autorytetu nauczyciela stają się, obok wiedzy przedmiotowej,
wiedza o i umiejętność nauczania, praktyczna znajomość zasad uczenia się (np.
funkcjonowania pamięci, strategii przyswajania języka ojczystego, itd.) oraz
umiejętności interpersonalne’.
Renata Szpyra, sekcja angielska
Obecnie Internet wykorzystywany jest do nauki, a jego udział i wykorzystanie dydaktyczne zwiększa się z roku na rok (...). Nauczyciel zostałby zredukowany lub sprowadzony do postaci obrazu na monitorze i głosu ze słuchawek. Podobnie wyglądaliby koleżanki i koledzy z klasy. Wydawać się to może alienacją jednostki i pozbawieniem człowieka możliwości normalnej interakcji międzyludzkiej, ale dla osoby, która odbiera rzeczywistość wirtualną jako niewiele inną od realnej nie stanowiłoby to wielkiego utrudnienia w nauce. Wymagałoby to większej samodzielności ze strony ucznia oraz rozwijałoby umiejętność pracy twórczej i myślenia. Nauczyciel stałby się pomocnikiem, który interweniowałby wtedy, gdy uczeń nie byłby w stanie poradzić sobie sam; organizatorem pracy, który wyznaczałby kierunek i koordynował pracę uczniów; sędzią, który ocenia’.
Krzysztof Mazurek, sekcja angielska
W przyszłym stuleciu będzie można się spodziewać przewartościowania ważności w klasopracowni językowej, który postawi osobę nauczyciela w cieniu. Cała uwaga i aktywność zostanie skupiona na uczniu i to on będzie dyktował (w dużym stopniu) metody i zakres aktywności językowej. Uczeń będzie nakłaniany do niezależnej pracy i rozwijania swojej autonomii. Rola nauczyciela więc będzie miała się opierać na wskazywaniu kierunku a nie na prowadzeniu z góry narzuconą ścieżką. Jego zadaniem będzie rozwijanie aktywności i zainteresowania wśród uczniów po to, aby pod jego kierunkiem sami tworzyli odpowiedni dla siebie model pracy’.
Agnieszka Bodnar, sekcja angielska
Również rola nauczyciela zmieniła się znacznie w ciągu ostatnich kilkunastu latach. Nauczyciel nie ma być jedynie tym, który ocenia postęp, jaki uczniowie robią, ale również ma w każdej chwili służyć swoją pomocą, ma wzbudzać entuzjazm do nauki, ma uczestniczyć w procesie uczenia a nie tylko nauczania, ma być źródłem pomysłów, z których uczniowie mogą czerpać, a co najważniejsze, ma mobilizować uczniów do samodzielnej pracy nad materiałem’.
Justyna Charchuła, sekcja angielska
'Paidagogos' w języku greckim oznacza człowieka, który prowadzi, uczy, wskazuje. Od tego słowa należy czerpać wszelki sens bycia owym prowadzącym, gdyż, jak powiedział Konfucjusz, wychowawca to ktoś taki, 'kto daje wędkę, a nie złowione ryby' (...) Od nauczyciela natomiast czas ten (XXIw) będzie wymagał nieprawdopodobnego wysiłku mającego na celu wychowanie zdrowych emocjonalnie i duchowo młodych ludzi w mało sprzyjających okolicznościach zewnętrznych. Będzie w obowiązku pokazać, iż technika jest tylko jednym ze środków zdobywania informacji, a sama w sobie nie stanowi żadnej wartości. Wszystko to brzmi może trochę przesadnie, jednak sądzę, że jest realnym zagrożeniem, jakie niesie za sobą XXI wiek’.
Joanna Matusiak, sekcja angielska
Pytanie więc: Jaki
powinien być nasz pośrednik, przewodnik na miarę XXI wieku? Wspomniałam już o
odwadze. Myślę, że nauczyciel XXI wieku nie może obawiać się podejmowania ryzyka.
Ryzyko to absorbowanie nowych idei pomysłów, odrobina nieufności względem
samego siebie i szukanie własnych dróg. Nauczyciel odważny to nauczyciel
podejrzliwy względem samego siebie. Nasz przewodnik na miarę XXI wieku nie
obawia się samokrytyki. Wierzy, że 'Ten, kto ma odwagę sądzić samego siebie,
staje się lepszy (A. Schweizer). A przecież o to chodzi, by być coraz lepszym.
Nie obawia się także refleksji, która staje się jego nieodzownym narzędziem.
Nauczyciel na miarę XXI wieku nie ma prawa być introwertykiem, hermetycznym w
swoich poglądach. Otwarty na zmiany, pomysłowy, ciągle rewidujący i
uaktualniający swe założenia. Nauczyciel czerpiący z doświadczeń swych kolegów,
pierwszy na liście wszelkiego rodzaju kursów szkoleniowych podnoszących jego kwalifikacje’.
Anna Kaniuczok, sekcja angielska
‘Jaką rolę pełni tu nauczyciel? Otóż wbrew pozorom arbitralną. To właśnie na nim ciąży odpowiedzialność za kształtowanie rozwoju młodych umysłów. W dużej mierze przyczynia się on także do psychicznego nastawienia swoich wychowanków w stosunku do całego późniejszego procesu nauczania. Zapał i chęć do nauki potrafi wzbudzać jedynie dobry nauczyciel, gotowy do poświęcenia się, zaangażowany i cierpliwy. Priorytetem nauczyciela na miarę XXI wieku powinno być zatem nieustanne modyfikowanie swoich metod oraz technik w celu osiągnięcia maksymalnej efektywności w nauczaniu. Kreatywność jest niewątpliwie niezwykle przydatną cechą, jednakże dla tych obdarzonych nieco mniejszą wyobraźnią 'belfrów' istnieje niesamowita gama podręczników mających na celu rozwój nauczyciela. Nauczyciel XXI wieku powinien być na tyle świadomy swego zadania, by oceniać krytycznym okiem swoją własną pracę. Rozwój uczniów jest w dużym stopniu uwarunkowany rozwojem nauczyciela. Nie może on wobec tego popaść w rutynę, ale pogłębiać swą wiedzę i poszerzać horyzonty poprzez sięganie do różnych źródeł dydaktycznych’.
Małgorzata Tworek, sekcja angielska
‘Rzecz nie w tym, by być ekspertem w tych wszystkich dziedzinach, lecz w tym, by umieć spojrzeć dalej ‘niż na swoje podwórko' i potrafić wykorzystać to, co niesie za sobą cała nasza rzeczywistość. Jacek Górnikiewicz nazywa takiego wszechstronnego nauczyciela 'Pomysłowym Prezenterem, Kreatorem Klimatów, Innowatorem i Refleksyjnym Praktykiem'. Ten pierwszy najbardziej ceni wiedzę teoretyczną; ten drugi zwraca się bardziej ku wiedzy praktycznej, natomiast ów Pomysłowy Prezenter oprócz tego, że docenia obydwa te źródła wiedzy, dodatkowo potrafi przekazać wiadomości w sposób atrakcyjny i efektywny. Kluczem do tego są empatia, czyli umiejętność zrozumienia emocji i psychiki ucznia, samorozwój, chęć poszukiwań i eksperymentów i szerokie spojrzenie na świat. Taką osobowością nauczyciel XXI wieku zyska autorytet wśród uczniów, a efektem jego pracy stanie się nie tylko przekazywanie wiedzy uczniom, ale również rozwijanie ich osobowości, w tym być może i przyszłych Pomysłowych Prezenterów’.
Damian Kieljan, sekcja angielska
Nieustanne podnoszenie własnych kwalifikacji idące w parze z zaangażowaniem w międzynarodowe przedsięwzięcia, programy integracyjne i warsztaty naukowe, poświęcenie szczególnej uwagi pozyskiwaniu kontaktów z przedstawicielami innych krajów, przy czym warta wspomnienia jest rosnąca ranga wymiany młodzieżowej, to niezbędne warunki dla wykonywania zawodu nauczyciela języka obcego. Elastyczne kształtowanie przebiegu zajęć, nie ograniczone ramami programowymi, i dotacje finansowe, pozwalające na zrealizowanie założonych celów, ustanowią system motywacyjny, podparty świadomością stabilnej sytuacji materialnej, pozwalającej na pozyskiwanie zarobków odnoszących się do rzeczywistego wkładu pracy i porównywalnych z realnymi oczekiwaniami tej grupy zawodowej. XXI wiek to oczekiwania i nadzieje, których realizację ocenią dopiero kolejne pokolenia, wykształcone przez, świadomych wagi swojej roli, nauczycieli na miarę Nowego Tysiąclecia.
Emilia Jureńczyk, sekcja niemiecka
Jakiś
zbłąkany rodzic czekający na swoją pociechę, bezskutecznie próbuje wypatrzyć
Pana Nauczyciela w dużych okularach i z dziennikiem w ręku. Zamiast niego z
pokoju nauczycielskiego wychodzą młodzi uśmiechnięci ludzie. Nie widać nikogo
pod krawatem, garnitur to już chyba przeżytek. Niektórzy niosą pod pachą dziwne
przedmioty; jakieś rulony, papiery. Każdy rozchodzi się do swoich sal. Ciekawy
rodzic zagląda przez dziurkę do klucza. Tu nie ma ławek, jest za to rząd
krzeseł ustawionych w koło – toczy się jakaś żywa dyskusja. W tej klasie
zamiast twardych, niewygodnych ławek i czarnej tablicy – komputery. O, a w tym
gabinecie przebierańcy! Właśnie toczy się przedstawienie „Akademia Pana
Kleksa”. Słychać śmiechy. Śmiech w szkole? Że też nauczyciel zezwala na cos
takiego!
Tu
klasa wychodzi do parku – biologia z chmurką w tle. Świat zwariował!
Alicja Stępień, sekcja niemiecka
(...) myślę, że taki właśnie powinien być każdy pracownik.
Zdecydowany i pewny tego co chce robić. Nieważne czy będzie to górnik,
nauczyciel czy strażak. Do swojej pracy trzeba mieć przede wszystkim wielka chęć,
a może i pokuszę się na słowo “serce’. Trzeba rozumieć ludzi, jeżeli się chce
pracować miedzy nimi. Jeżeli takie uczucie jest nam obce zawsze można naprawiać
samochody, choć i one mają podobno duszę... Myślę, że kiedy się to zrozumie, to
reszta udoskonaleń, np. wszelkie nowinki techniczne, jest tylko kwestia
jakości, np. lekcji w przypadku zawodu nauczyciel.
Tak
wiec nauczycielu 2000! Życzę tobie, abyś zawsze był pewny tego, czego
pragniesz, był przekonany, że kochasz ten zawód i właśnie w nim się sprawdzisz
i zrealizujesz. Dopiero wtedy nim zostań. A nad wszelkimi zmianami i
poprawkami, jakie uważasz za konieczne, zacznij pracować nie od 1 stycznia
2000, ale od zaraz.
Magdalena Smolińska, sekcja niemiecka
Nieograniczony
jak zainteresowania człowieka
niezniszczalny
jak dzieła Kopernika
nieposkromiony
jak marzenia Kolumba
nieprzeciętny
jak słuch Mozarta
niebanalny
jak umysł Einsteina
niepokonany
jak Superman
niecodzienny
jak odkrycia Skłodowskiej
niezmienny
jak prawa Newtona
niebrzydki
jak kobiety z obrazów Rubensa
niewątpliwy
jak sukces „The Beatles”
niesamowity
jak Armstronga lot na księżyc
niestarzejący
się jak duch Elvisa Presleya
niebiański
jak głos Marylin Monroe
niepohamowany
jak odwaga Matki Teresy z Kalkuty
niezapomniany
jak dramaty Szekspira
niewyczerpywalny
jak geniusz Michała Anioła
nieopisywalny
jak obrazy Picasso
i
jeszcze ambitny, inteligentny, sprawiedliwy, kompetentny, wszechstronny,
bilingwalny, wyrozumiały, mądry.
Anna Pupko, sekcja niemiecka
Dziś nie wystarczy już rutynowe przekazywanie wiedzy ani poleganie na swej rzekomej nieomylności i autorytecie. W obliczu zachodzących zmian społecznych, politycznych i gospodarczych musi się także zmienić pozycja nauczyciela - uwikłanego w konkurencyjną walkę o przetrwanie w zreformowanej szkole. Wygra ten, który będzie zabiegać o ucznia dobrze przemyślanym marketingowym podejściem: poprzez dokształcanie się i niebanalny sposób prowadzenia lekcji, poprzez wykorzystywanie możliwości oferowanych przez Internet i inne nowoczesne techniki komunikacji, poprzez organizowanie atrakcyjnych zajęć ponadprogramowych, kółek zainteresowań, wycieczek, oraz partnerski a nie autorytarny stosunek do ucznia.
Wydaje się, że oprócz stosowania nowych metod nauczania decydujący wpływ na wynik procesu kształcenia wywiera właśnie osobowość nauczyciela. Wymaga to naturalnie diametralnej zmiany mentalności nauczycieli, przyzwyczajonych w dużym stopniu do wygodnej roli wątpliwej wyroczni. Nie bez znaczenia przy forsowaniu nowoczesnego modelu szkolnictwa jest poprawa sytuacji materialnej nauczycieli, która dziś doprowadziła niejednokrotnie do pauperyzacji ich życia bądź zmusiła wielu zdolnych pedagogów do porzucenia tego zawodu na rzecz bardziej intratnych i cenionych powszechnie zajęć.
Krzysztof Stangrecki, sekcja niemiecka
Zatem nie należy łudzić się, że przyszłe stulecie
przyniesie nam coś lepszego, tym bardziej coś lepszego z dnia na dzień, ponieważ
to my wnosimy w nowy okres naszą tradycję, historię i to wszystko, co mamy i czym
jesteśmy. Wiek to po prostu jednostka czasu, a nie magia lub czary. Co by się
stało gdyby ktoś pomylił się w liczeniu i okazałoby się, że przyszłe stulecie
nie rozpocznie się za miesiąc, ale już od dawna trwa? Pech; na nic nie zdały
się wszelkie przepowiednie; zaczęło się nowe tysiąclecie, a zwykłe życie trwa
tak samo, jak trwało wcześniej. I tak właśnie będzie. Nie ma co czekać na
diametralne zmiany, bo same nie przyjdą. To człowiek jest inicjatorem i
wykonawcą wszelkich zmian i reform, więc tak samo i nauczyciel, jak każdy inny
powinien się kształcić i dążyć do doskonałości, by być po prostu lepszym.
Jednak nie zdoła uczynić w przeciągu kilku dni, na to trzeba czasu.
Iwona Dydak, sekcja niemiecka
Moje wyobrażenie na temat roli siły nauczycielskiej wieku XXI nie odbiega tak bardzo od tej, którą pełni dzisiejszy nauczyciel. Owszem zmieni się radykalnie proces nauczania, notabene który i tak co jakiś czas ulega modyfikacją. Nauczyciel w tym procesie będzie tylko osobą obserwującą i ukierunkowującą ucznia. Nauczyciel XXI nakreślać będzie tok nauki – indywidualny dla każdego ucznia. Dzięki temu wyeliminowany zostanie schematyczny system szkolenia. XXI wiek to przede wszystkim szereg wyzwań dla nauczyciela. Jego zadania zostaną zróżnicowane, będzie on pośrednikiem nie tylko wiedzy w zakresie przedmiotów przykładowo przyrodniczych.. Będzie on musiał zatem na bieżąco się dokształcać, pogłębiać zakres nabytych kompetencji, a co za tym idzie umieć znaleźć sposób, dzięki któremu przekaże on nowo poznane wiadomości swojemu uczniowi. (...)
Hasło, które powinno przyświecać idei nauczania XXI wieku, powinno brzmieć „poprzez doświadczenie do doskonałości, a nie poprzez naśladowanie, jak to miało miejsce w ubiegłym stuleciu”.
Janusz Mędryk, sekcja niemiecka
Wolnymi
krokami wkraczamy w wiek XXI. Przed nami nowe stulecie, ale w pamięci ciągle
pozostają nam wydarzenia, które nigdy nie powinny były mięć miejsca. Winą za to
obarczamy edukację, bo: przez kogo zostały zbudowane komory gazowe - przez uczonych
inżynierów; przez kogo otrute dzieci – przez wykształconych lekarzy; przez kogo
zabijane niemowlęta - przez wykwalifikowane pielęgniarki; przez kogo
rozstrzeliwane i palone kobiety z dziećmi - przez absolwentów szkół średnich i
uniwersytetów. Dlatego nie ufam edukacji. Czytanie, pisanie, arytmetyka są
ważne tylko pod warunkiem, że zostaną one wykorzystane w pozytywnych celach.
Dlatego moja prośba jest taka:
Pomóżcie uczniom być bardziej ludzkimi. Rezultatem waszych wysiłków nie mogą być nigdy uczone potwory, wykwalifikowani psychopaci, lub wykształceni „Einsteini" czy też Eichmanowie.
Izabela Maciesza, sekcja niemiecka
Reforma szkoły jest konieczna. Należy dążyć do tworzenia
coraz doskonalszych programów nauczania, do wyboru najlepszych podręczników z
bogatej oferty, do poszukiwania najbardziej skutecznych metod pracy, do
inteligentnego i życzliwego reagowania na nieprzewidywalne reakcje uczniów.
Toteż głównym twórcą reformy szkoły powinien być nauczyciel, ale nauczyciel do
tej roli przygotowany. Dotychczasowy system oświatowy bazował na centralnym
sterowaniu i przesyłaniu instrukcji do nauczycieli, sprowadzonych do roli
wykonawcy. A przecież w szkole nie można wszystkiego z góry wyreżyserować.
Praca z uczniem musi być „serią inteligentnych reakcji" ludzi, którzy będą
rozwiązywać tu i teraz różne praktyczne problemy. Zatem, zawodowe przygotowanie
nauczycieli trzeba przekształcić z uprawianego dotąd "rzemiosła" w
"sztukę nauczania", w „profesjonalne mistrzostwo". Niezbędna jest
więc operatywność wiedzy merytorycznej, psychologicznej i pedagogicznej, która
umożliwia właściwe reagowanie na oczekiwane i nieoczekiwane zdarzenia w klasie.
Agnieszka Michałowska, sekcja niemiecka
Pośpieszne kroki odbijały się echem na wyludnionej ulicy. Pani Monika Chłopek, nowoczesny nauczyciel XXI wieku, z rozwianym włosem i obłędem w oczach zmierza w stronę domu. To był wyjątkowo ciężki dzień - w przenośni i dosłownie.
Preambuła konstytucji szkolnej głosiła, że uczeń jest jednostką nietykalną, przyszłością narodu, kwiatem społeczeństwa, Światłem ludzkości i panem nauczycielowi. Ten ostatni winien służyć mu z pokorą i dzielić się z nim każdym okruchem swojej wiedzy. Tak mu dopomóż Bóg.
W ramach dzielenia się wiedzą każdego dnia odbywały się bezpłatne zajęcia pozalekcyjne. Nowoczesny nauczyciel jest bowiem społecznikiem i filantropem. Senat szkolny zastanawiał się nawet, czy aby wypłacenie miesięcznej pensji nauczycielowi nie mija się z celem. Przecież każdy wie, że wiedza nie ma ceny.
Monika Chłopek, sekcja niemiecka
Myślę jednak, że coraz trudniej jest być dobrym nauczycielem, bo po prostu trudniej być dobrym człowiekiem. XX wiek, według mnie, nie był cywilizacją miłości, to wojny, prześladowania, zawiść. Kiedyś Janusz Korczak kochał dzieci, pomagał im, ratował życie. Można być altruistą, ale w dzisiejszych czasach trzeba zdawać sobie sprawę, że wcale nie może nas spotkać za to nagroda. Wielu nauczycieli marzy o porozumieniu z młodymi ludźmi, kocha swój zawód, wierzy, że czegoś nauczy, wpoi szkołę wartości pozwalającą na lepsze życie w nadchodzącym XXI wieku. Na czym tak naprawdę polega ta wielka sztuka bycia dobrym pedagogiem? Marzę o kolejnym śnie, takim, w którym odpowiedzi na te pytania przestaną być dla mnie sekretem i pozwolą pewnie i odważnie wkroczyć w kolejne tysiąclecie.
Joanna Lis, sekcja niemiecka
Bardzo żałuję, że temat nie brzmi: "Człowiek na miarę XXI wieku". Nie miałabym wówczas tyle problemu z rozpoczęciem tej pracy. Napisałabym: powinien zostać takim, jakim jest. Powinien cieszyć się i smucić, wygrywać i przegrywać, kłócić się i godzić, iść i stać, popełniać błędy i naprawiać je. Krótko mówiąc - powinien być ludzki. Cóż, człowiek jest tylko człowiekiem, jednym z elementów (czy może: elemencików?) Wszechświata. I tak jak powiedział Alphonse Allais: "Trzeba być pełnym wyrozumiałości dla człowieka, jeśli się zważy, jak dawno został stworzony".
Nauczyciel? Z tego, co wiem - również należy do gatunku ludzkiego. Może więc powinien zostać takim, jakim jest? Może powinien przeżywać radości i złości, sukcesy i porażki? Obok życia zawodowego mieć również swoje własne - prywatne? Mieć lepsze i gorsze dni? Czy może się wymagać od niego bezwzględnego poświęcenia się zawodowi, bycia każdego dnia w szczytowej formie, nieomylności i szczytowej wiedzy?
Magdalena Tront, sekcja niemiecka
To człowiek wszechstronnie wykształcony. Posiadający poza gruntowną wiedzą z dwóch odpowiednio dobranych specjalności także wiedzę ogólną z innych dziedzin nauki. To człowiek otwarty na wszelkie nowości, czytający prasę, literaturę publicystyczną, obserwujący procesy zachodzące w społeczności polskiej oraz międzynarodowej. Krytyczny wobec zjawisk społecznych i gospodarczych oraz poszukujący sposobów ich naprawy. Kulturalny, korzystający regularnie z dobrodziejstw kultury (kino, teatr, opera, balet, muzyka, atrakcje turystyczne), z drugiej strony zachęcający również własnym przykładem do organizowania w najbliższym środowisku (szkoła, dzielnica, miasto, wieś)amatorskiego ruchu artystycznego, sportowego, turystycznego.
Natalia Ziombrowska, sekcja niemiecka
Myślę, że zadania, jakie stoją przed nauczycielem są skomplikowane. System oświatowy w Polsce ulega ciągłym zmianom. Od tego roku wdraża się reformę, która stawia zarówno przed uczniami, jak i nauczycielami większe wymagania. W zreformowanej szkole, w nowym tysiącleciu nauczyciel powinien być przede wszystkim dyspozycyjny, ambitny i zdolny do poświęceń. Zdobywanie kolejnych szczebli specjalizacji oraz sumienne przygotowywanie się do lekcji będzie wymagało od nauczyciela zapału, dyscypliny oraz dużo wolnego czasu.
Marta Raczyńska, sekcja niemiecka
Wkraczając w XXI wiek wszystkie dziedziny życia wydają się przybierać inne kształty, wydają się być przymuszone do zmiany na lepsze, do „cudu”. Jednak życie toczy się swoim, w miarę prostym torem. Niemal nie odczuwalny jest dekadentyzm schyłku wieku, wręcz przeciwnie, nacisk kładzie się przede wszystkim na początek nowego tysiąclecia. Już Adam Asnyk w wieku rozkwitu i schyłku XIX wieku zwracał uwagę na konieczność podążania z postępem i poddanie się działaniu czasu: „ (...) Nie zdoła ogień, ani miecz, powstrzymać myśli w biegu (...) Trzeba z żywymi naprzód iść, po życie sięgać nowe (...)Bezsilne gniewy próżny żal! Świat pójdzie swoją drogą (...) ”. (A. Asnyk „Daremne żale, próżny trud...”)
Anna Soliwoda, sekcja niemiecka
Zagłębiając się w lekturę mikroekonomii natknęłam się na analizę struktury potrzeb człowieka według A. Masłowa. Ten wybitny ekonomista podzielił potrzeby człowieka na podstawowe i potrzeby wyższego rzędu. A jako że nauczyciel również należy do gatunku ludzkiego, (o czym często zapominają uczniowie) piramidę tych potrzeb można analizować w aspekcie „potrzeby nauczyciela w nadchodzącym stuleciu”.
Potrzeby niższego rzędu Masłow nazwał potrzebami podstawowymi.
Dla nauczyciela taka potrzebą w nadchodzącym stuleciu będzie przede wszystkim dobrze płatna praca, bo tylko dzięki odpowiednio wysokiej pensji będzie on odczuwał radość i satysfakcję z wykonywanej pracy. (...)
Do potrzeb wyższych należy bezpieczeństwo, pod którym kryją się nie tylko bezpieczne warunki pracy i dobra organizacja pracy.(...)
Socjologowie twierdzą, że zachowanie człowieka nie wynika z jego osobowości, ale z jego potrzeb, a więc możemy wejść na dalsze szczeble piramidy Masłowa.
Następnym krokiem jest potrzeba uznania, która nauczyciel XXI wieku powinien znaleźć głównie w szeregach swoich uczniów, następnie u dyrekcji szkoły i oczywiście wśród rodziców. Nauczyciel kochany i lubiany, to nauczyciel, którego cechuje obiektywność, sprawiedliwość, dobroć i uprzejmość.
Nauczyciel nowej epoki to człowiek, który potrafi jednocześnie realizować zachowania skierowane na zadania i na ludzi. Pełną satysfakcję i „ ukontentowanie” będzie odczuwał człowiek, który będzie miał zaspokojoną potrzebę samorealizacji.
Beata Kluza, sekcja niemiecka